In aflevering 4 van de podcast Gezond Verstand spreekt Edson da Graça met oud-topvoetballer Edson Braafheid. Hij speelde op het hoogste niveau, met als hoogtepunt de WK-finale van 2010. Maar achter die glansrijke carrière ging een ander verhaal schuil. In deze aflevering vertelt Edson hoe het buitenlandse topvoetbal hem mentaal uitputte, hoe hij zichzelf verloor en waarom hij nu jongeren helpt om mentaal sterk te blijven.

Vroeg talent, late kans

Als kind voetbalde Edson op straat in Amsterdam-Zuidoost. Hij speelde bij amateurclubs en droomde van het profvoetbal. Maar op zijn zestiende leek die droom voorbij. Hij werd afgewezen bij jeugdteams van betaaldvoetbalorganisaties. Tot FC Utrecht hem alsnog een plek gaf.

Daar begon zijn carrière pas echt. Via FC Twente kwam hij uiteindelijk bij Bayern München terecht. “Dat leek het hoogst haalbare,” zegt hij. “Maar ik kwam in een totaal andere wereld terecht.”

Alleen in het buitenland

Bij Bayern draaide alles om presteren. De taal was nieuw, de cultuur anders en er was weinig ruimte voor persoonlijke aandacht. “Iedereen keek naar wat je op het veld liet zien. Niet naar wie je bent als mens.”

Hoewel hij in een team speelde, voelde hij zich vaak alleen. “Je mist je familie, de taal, de warmte van thuis. Zelfs de simpele dingen, zoals bekende gezichten op de tribune. Alles voelde afstandelijk.”

Van prestatiedruk naar vluchtgedrag

Toen Edson een paar wedstrijden minder goed speelde, verloor hij zijn basisplek. Hij kreeg geen uitleg, geen steun. “Ik werkte keihard, maar het leek niet genoeg. Op een gegeven moment ging ik twijfelen aan alles.”

Thuis kon hij zijn gedachten moeilijk loslaten. “Mijn kinderen riepen ‘papa, papa’, maar ik hoorde ze niet. Mijn hoofd zat vol.” Hij zocht afleiding in het uitgaansleven. “Niet omdat ik thuis geen liefde kreeg, maar omdat ik het contact met mezelf kwijt was. Ik herkende mezelf niet meer.”

De kracht van praten

Pas op zijn 32e sprak Edson voor het eerst met een mentale coach. Zijn fysiotherapeut raadde het aan. “Ik dacht: waarom niet? Ik had niets meer te verliezen.” Het werd een keerpunt.

De coach hielp hem woorden te geven aan wat hij voelde. “Ik had gewild dat iemand me eerder had gezegd: het is normaal om je niet goed te voelen. Je bent niet zwak als je vastloopt. En je bent zeker niet de enige.”

Jonge sporters helpen

Die ervaring wil hij nu delen met jongeren. Samen met oud-voetballer Gianni Zuiverloon richtte hij Play Mental op, een stichting die mentale gezondheid bespreekbaar maakt op scholen, sportclubs en zelfs in gevangenissen. “We willen jongeren laten zien dat het oké is om te praten,” zegt Edson. “Je hoeft het niet alleen op wilskracht te doen. Juist het delen van je twijfels en struggles maakt je sterker.”

Zijn belangrijkste boodschap voor jonge sporters? “Blijf dichtbij jezelf. Laat je niet gek maken door verwachtingen van anderen. Je mag voelen wat je voelt. En je mag vragen om hulp.”