Altijd meedoen, altijd beschikbaar zijn en niemand willen teleurstellen. Veel jongeren vinden het lastig om grenzen aan te geven. Toch is dat nodig om gezond en gemotiveerd te blijven. Volgens Frederieke Vriends, klinisch neuropsycholoog en directeur van MIND Us, hebben jongeren vaak problemen met hoge verwachtingen van school, sport en sociale contacten. Grenzen leren stellen helpt hen om de balans te bewaren en met plezier te blijven sporten en leren.

Hoe leer je grenzen stellen?

Grenzen stellen betekent dat je duidelijk maakt wat je wel en niet wilt of kunt. Dat voorkomt dat jongeren te veel van zichzelf vragen en uitgeput raken. Druk vanuit school, een sportteam of sociale media kan er anders voor zorgen dat het plezier verdwijnt. Frederieke: “Veel jongeren herkennen signalen van stress te laat. Ze gaan maar door, totdat het echt niet meer gaat. Door eerder grenzen te stellen, kun je dat voorkomen. Tegelijkertijd hoort het erbij dat je soms over je grens gaat. Juist daardoor ontdek je waar die grens ligt.”

Grenzen stellen is dus een leerproces. Coaches, ouders en vrienden kunnen jongeren helpen door dit proces te steunen en open te praten over wat goed voelt en wat niet.

Hoe leer je nee zeggen zonder schuldgevoel?

Nee zeggen voelt vaak ongemakkelijk. Jongeren zijn bang om anderen teleur te stellen of buiten de groep te vallen. Toch is het geen zwakte om een grens aan te geven. Het is juist een kracht. Frederieke: “Veel jongeren zien nee zeggen als falen. Terwijl grenzen stellen in werkelijkheid een manier is om jezelf gezond en gemotiveerd te houden. Zo ook met sport. Sport hoort leuk te zijn. Als het voelt alsof het alleen maar moet, dan is dat vaak een teken dat er grenzen nodig zijn.”

Het helpt om klein te beginnen en stap voor stap te oefenen. Door te merken dat er weinig misgaat als je nee zegt, groeit het zelfvertrouwen.

Voorbeelden van grenzen stellen in sport

• Aangeven dat je een training overslaat om je voor te bereiden op een toetsweek.
• Rustig opbouwen na een blessure in plaats van direct aan alles meedoen.
• Bespreek met je coach of ouders hoe je je grenzen kunt aangeven.

Tips om grenzen te stellen

• Begin met simpele dingen weigeren, zoals een extra taak.
• Leg kort uit waarom je nee zegt, maar verdedig jezelf niet te veel.
• Bedenk dat rust nemen nodig is om beter te kunnen presteren.
• Bewust niet op elk appje direct reageren, om tijd voor jezelf te nemen.

Lees ook het artikel: Waarom teamsport jongeren mentaal sterker maakt

Dit artikel is gemaakt in samenwerking met Frederieke Vriends. Frederieke is klinisch neuropsycholoog en directeur van MIND Us.